Зависта е еден од најподмолните и најразорните гревови. Таа не само што ја труе душата на завидливиот човек, туку се стреми да ги зарази и оние на кои им се завидува. Светите Отци секогаш предупредувале: комуникацијата со завидлив човек е опасна за духовниот живот, бидејќи зависта е срцева болест што се шири како зараза.
Старец Николај Гурјанов ги поучувал своите духовни чеда: „Никогаш не кажувај премногу за себе! Запомни дека во моментите на завист, слепите почнуваат да гледаат, немите да зборуваат, а глувите да слушаат“.
Што вели Светото Писмо за зависта?
Божјото Слово јасно ја осудува штетноста на зависта:
• „оти, каде што има завист и карање, таму има неслога и сè е лошо“ (Јаков 3:16).
• „ но поради завист од ѓаволот смртта влезе во овој свет...“ (Мудрост Соломонова 2:24).
• „Не јади леб кај завидлив човек...“ (Изреки 23:6) Овој текст е преземен од блогот Православни Духовни поуки од Светите Старци. Доколку го читате ова на друга веб-страница, станува збор за неовластено копирање на содржината. .
Веќе во првата книга од Библијата ги гледаме ужасните последици од зависта: „Каин скокна на Авела, братот свој, и го уби“ (Битие 4:3-8). Зависта на браќата доведе до тоа Јосиф да биде продаден во Египет (Битие 37). „Оти знаеше дека Го беа предале од завист„(Матеј 27:18).
„Човек не треба дури ни да води пријателски разговори со завидливи луѓе. Гревот на зависта е заразен; не треба да се комуницира со завидливи луѓе. Затоа, ако сакаме да се ослободиме од зависта, мора да престанеме да бидеме пријатели со завидливи луѓе“ -свештеномаченик Даниил Сисоев.
Како Светите Отци ја разбрале зависта?
Големите подвижници на Црквата ни оставија јасни предупредувања:
• Свети Јован Златоуст: „Зависта е тага за благосостојбата на нашиот ближен... Ова е најтешкиот грев, кој ја уништува љубовта.“
• Свети Јован Касијан : „Зависта е црв што го гризе срцето одвнатре. Не може да поднесе да ја види благосостојбата на нашиот ближен.“
• Свети Ефрем Сирин: „Завидливиот човек се мачи себеси гледајќи ја благосостојбата на другите. Тој е како човек што ја пали својата куќа, сакајќи да му наштети на својот ближен.“
• Свети Тихон Задонски: „Завидливиот човек е секогаш тажен, затоа што гледа како другите уживаат во она од што е лишен. Но, неговата тага доаѓа од злото, а не од вистината.“
Зошто е опасно да се комуницира со завидлив човек?
Завидлив човек:
1. Не се радува на твојата среќа. Неговото срце не може да ја прифати благосостојбата на другите. Дури и искрената радост за друг му е недостапна.
2. Тајно осудува. Зависта секогаш е придружена со осуда: „Зошто ова му е дадено нему, а не мене?“
3. Шири клевета. Не можејќи да се смири, завидливиот човек почнува да ги омаловажува доблестите на оној на кого му завидува.
4. Привлекува несреќа. Светителите предупредувале: „Каде што има завист, таму има и духовна нечистотија.“ Комуникацијата со завидлив човек може да доведе до искушенија.
5. Уништува мир. Мирот во куќата каде што влегува завидлив човек е нарушен. Дури и неговиот поглед, неговите зборови носат скриена горчина.
Свештеномаченик Даниил Сисоев, во своето дело „Беседа за страстите“, пишува:
„Обично човекот му завидува на друг кога му прави добро, па оттука и изреката: „Не прави добро - нема да стекнеш зло“. Затоа, Библијата учи да не комуницираме со завидливи луѓе, да не ги поправаме, да не се оженуваме со нив, туку да бегаме и да се оддалечуваме од нив, бидејќи тие буквално сакаат да ве проголтаат“.
Како да се заштитите од влијанието на зависта?
1. Молитва. „Господи, избави ме од зависта и од оние што ми завидуваат!“ се молел Свети Ефрем Сирин. Молитвата е главната одбрана против овој грев и неговите последици.
2. Благодатта на благодарноста. Благодарноста кон Бога за сè што имаме го прави срцето недостапно за завист.
3. Смирение. Оној што ги гледа своите гревови нема да гледа со завист кон даровите на другите.
4. Претпазливост во разговорите. Светите Отци советувале: „Не ја отворај својата душа на некој во кого гледаш завист“. Не треба да ги споделуваш своите најдлабоки мисли со личност која очигледно не е среќна за твојот успех.
5. Милост. Ако завистливата личност е блиска личност, не го отфрлај, туку моли се за него. Зависта е болест и може да се излечи со љубов.
Практичен совет
• Не се фалете. Дури и невиното фалење може да разбуди завист кај слаба личност.
• Радувајте се за другите. Ако забележите завист во себе, веднаш покајте се и моли се за оној на кого му завидувате.
• Испитајте го вашето срце. Ако чувствувате горчина при гледањето на туѓиот успех, ова е сигнал: зависта се вселила во вашата душа.
• Избегнувајте празен разговор. Разговорот за туѓите работи и успеси честопати станува плодна почва за завист.
• Одржувајте мир во вашиот дом. Не дозволувајте луѓе во вашиот дом кои носат со себе дух на осуда и завист.
Свети Василиј Велики пишува: „Мудар е оној што забрани дури и јадење „со завистлив човек“.
Демоните ги користат сите желби во срцето на човекот за да го уништат.
Заклучок
Зависта не е само „лошо чувство“. Таа е смртен грев што ја прекинува врската на човекот со Бога и другите. Не е случајно што Светите Отци ја нарекле „отров за душата“.
Ако забележите знаци на завист кај некого, не осудувајте, но не му ја отворајте ни душата. Молете се за него/нив, но грижете се за вашиот внатрешен мир. И ако зависта ви се вовлекла во срцето, покајте се веднаш, побарајте од Бога исцеление и радувајте се за вашиот ближен.
„...љубовта не завидува...“ (1 Кор. 13:4), нè потсетува апостол Павле. И само љубовта, според учењата на Црквата, е способна да го победи овој ужасен порок.
✍️ Подготвено од блогот „Православни Духовни поуки од Светите Старци“
АМИН
ReplyDelete